Caterpillar yakıt transfer pompası: görevi, arıza belirtileri, 3306, 3406 ve C7’de yeri

Caterpillar motorda yakıt transfer pompası (öbür yazılarımızdaki adıyla besleme pompası), yakıtı depodan çekip filtreden geçiren ve enjeksiyon pompasına ya da birim enjektörlere alçak basınçla ulaştıran pompadır. Yeri motora göre değişir: 3306 ve 3406’da enjeksiyon pompası gövdesine, C7’de yüksek basınçlı yağ pompasına bağlıdır. Basınç düşük çıktığında okuduğumuz bakım kitapları önce filtreyi, sonra pompayı değiştirtir.

Yakıt transfer pompası ne iş yapar?

Transfer pompası yakıt devresinin alçak basınç tarafını çalıştırır. ABD ordusunun Caterpillar D7G dozer bakım kitabında (motor: 3306) pompa yakıtı depodan birincil filtrenin ve el pompası çek valflerinin içinden çeker, ikincil filtreden geçirip enjeksiyon pompası gövdesindeki yakıt manifolduna iter. Devredeki basıncı pompanın içindeki pompalama yayı 25–42 psi (172–290 kPa) arasında tutar.

Pompa, motorun yaktığından fazlasını basar. 3306’da sabit tahliye deliği bu fazlayı dönüş hattıyla sürekli depoya yollar; kitabın gerekçesi: “Bu, yakıtın serin ve havasız kalmasına yardım eder.” Birim enjektörlü motorda da iş aynıdır. Ordunun C15 motorlu M977A4 kamyon kitabına göre transfer pompasının bastığı fazla yakıt enjektörleri soğutur ve havayı devreden atar. 3208 ve 3304 için o motorların yakıt hatları yazısına bakın.

Pompa motorun neresinde durur, neyle döner?

Mekanik enjeksiyon pompalı 3306 ve 3406’da transfer pompası enjeksiyon pompası gövdesinin üzerindedir. D7G kitabı 3306’yı şöyle anlatır:

“Yakıt transfer pompası, enjeksiyon pompası kam milindeki bir kamla (eksantrik) hareket eden pistonlu bir pompadır. Transfer pompası, enjeksiyon pompası gövdesinin alt yanındadır.”

ABD ordusu, TM 5-2410-237-23, D7G dozer bakım kitabı (motor: Caterpillar 3306)

Bütün satırlar ABD ordusunun kitap ve raporlarındandır. 3406, mekanik enjeksiyon pompalı olandır.

Sizin motorunuzu hangi kitabın anlattığını seri numarası ve arrangement numarası belirler.

Arızalı transfer pompası hangi belirtileri verir?

ABD Ordusu Araştırma Laboratuvarı’nın 2012 tarihli raporu, Caterpillar C7 için hazırlanmış bir arıza türü analizini özetler. Tabloda arızalı transfer pompası dört şikâyetin olası sebepleri arasındadır: araç hız sınırına çıkamıyor, marş basıyor ama motor çalışmıyor, motor tekliyor ya da düzensiz çalışıyor, motor aralıklı stop ediyor ve gücü kesiliyor. Pompa hiçbir satırda tek başına durmaz; listede her seferinde yakıt filtresi, yakıt hatları ya da su ayırıcı da vardır.

Beşinci satır başkadır: yağlama yağına yakıt karışması. Raporun orada saydığı ilk sebep “yakıt transfer pompası keçesinin arızalı olması”dır; ardından arızalı enjektör, aşırı rölanti, düşük kompresyon ve silindir kapağı gelir.

3306 ve 3406 kitapları yakıt basıncı ölçümünü bu şikâyetlerin ikisinin altına koyar: tekleme ve güç düşüklüğü.

Yakıt basıncı nereden ölçülür?

D7G’de gösterge ikincil yakıt filtresinin tabanındadır; transfer pompası ibreyi yeşil bölgede tutacak kadar basınç vermelidir. Vermiyorsa gösterge değiştirilir ve basınca bakılır: tam yükte en az 25 psi (172 kPa), yüksek rölantide en az 30 psi (207 kPa). Güç düşüklüğü aranırken aynı kitap ölçümü enjeksiyon pompası gövdesinin girişinden ister (kitabın deyişiyle “fuel injector housing inlet”); oradaki sınır en az 15 psi’dir (105 kPa).

Ordunun 621B skreyperindeki 3406’da ölçüm aynı yerden alınır ve basınç en az 30 psi (207 kPa) olmalıdır. C7 ve C15 için okuduğumuz ordu belgelerinde basınç değeri yok; o değeri motorun servis kitabı verir. Forumlarda dolaşan sayıları buraya almadık.

Pompa mı, filtre mi, hat mı?

İki kitap da aynı sırayı izler: basınç sınırın altındaysa önce birincil yakıt filtresi değişir, pompa ondan sonra gelir. 3406 kitabının cümlesi: “Yakıt basıncı HÂLÂ 30 psi’nin (207 kPa) altındaysa yakıt transfer pompasını değiştirin.” D7G’de ibre kırmızıdaysa yapılacak iş de filtreleri yenilemektir.

Basınç ölçümünden önce iki kitap da hatlara baktırır: tıkanıklık aranır, bağlantılar kaçak ve hasar için gezilir. Bağlantıdaki kaçak sıkılır, çatlak ya da yarık boru değişir.

Pompa yakıtı depodan birincil filtrenin içinden çektiği için o bölüm emiş altındadır; oradaki gevşek bağlantı çoğu zaman dışarı yakıt vermez, içeri hava alır. Kitaplar bunu yazmıyor; anlattıkları akıştan çıkan sonuç bu. C7 raporu yakıt sistemindeki havayı, düşük yakıt basıncını ve hasarlı ya da kaçıran yakıt hortumlarını, düşük devirde stop eden motorun ayrı ayrı sebepleri olarak sayar. Caterpillar’ın emiş kaçağı için yazdığı cümle ile besleme ve dönüş tarafında kabarcık arama yöntemleri 3406E ve C15 yazısındadır.

Basıncı her motorda aynı parça belirlemez. 3306’da bunu pompanın kendi yayı yapar. C15’te pompanın içindeki emniyet valfi devreyi aşırı basınçtan korur; filtre tabanındaki basınç ayar valfi enjektörleri dolduracak karşı basıncı tutar. C7 raporu arızalı basınç ayar valfini ayrı bir sebep sayar. Yeni filtreyle de düşük kalan basınçta bu valfe pompadan önce bakmak kitapların cümlesi değil, parçaların dizilişinden çıkardığımız sıradır.

Usta hangi sırayla bakmalı?

1. Motoru ve kitabı belirleyin. Pompanın yeri de basınç sınırı da kitaba göre değişir.
2. Yakıta ve filtrelere bakın. Depodan alınan örnekte su ya da pislik varsa depo boşaltılır, filtreler değişir. Gösterge kırmızıdaysa yine filtre.
3. Hatları gezin. Tıkanıklık, kaçak, çatlak boru; özellikle pompadan önceki bağlantılar.
4. Basıncı kitabın gösterdiği yerden ölçün. 3306 ve 3406’da enjeksiyon pompası gövdesinin girişi.
5. Pompaya en son geçin. Filtre yeni, hatlar sağlam, basınç yine düşükse. C7’de yağda yakıt varsa pompa keçesine bakın.
6. Havayı alın, kaçağa bakın. İki kitap da pompa takıldıktan sonra sistemin havasını aldırır, motoru çalıştırıp kaçak arattırır.