Cat 3208 ve 3304 yakıt hatları: hangi boru nereye gider, 3304/3306’da hava nasıl alınır?

Cat 3208 ve 3304’te yakıt depodan filtreye, besleme (transfer) pompasına ve enjeksiyon pompası gövdesine alçak basınçla gelir; gövdeden her silindire ayrı bir yüksek basınç borusu çıkar, yakıtın bir bölümü dönüş hattıyla depoya döner. Caterpillar’ın 3304/3306 endüstriyel motor kılavuzu filtreleri ve hava alma sırasını iki motor için birlikte verir. Aşağıdaki yol bu kitaplardan aktarılıyor.

Yakıt depodan pompaya hangi sırayla gelir?

İki kitapta filtrenin yeri farklıdır: 3208’de besleme pompasından önce, 130G greyderdeki 3304’te hem önce hem sonra. Caterpillar’ın 3208 kamyon motoru servis kitabında (seri 2Z1 ve sonrası) pompa yakıtı depodan, varsa su ayırıcıdan ve yakıt filtresinden geçirerek çeker. Yakıt enjeksiyon pompası gövdesine üstten girer, içerideki bir kanaldan gövdenin önündeki besleme pompasına ulaşır; pompa onu basınçla gövdeye doldurur. Basıncı bir baypas valfi tutar: tam yükte 205 ± 35 kPa (30 ± 5 psi).

3304 için okuduğumuz kitap, ABD ordusunun Caterpillar 130G greyder bakım kitabıdır (motor: 3304DIT); kendi notuna göre üreticinin ticari yayınının onaylı baskısıdır. Orada yakıt birincil filtreden ve çek valflerden geçip besleme pompasına gelir; pompa onu ikincil filtreden geçirerek gövdedeki yakıt manifolduna iter. Basınç 170–280 kPa (25–40 psi) arasındadır.

3304/3306 endüstriyel motor kılavuzu da iki filtre sayar: yıkanan birincil filtre ve değiştirilen son filtre. 3306’nın akış tarifini veren bir Caterpillar sistem kitabı açamadık; o motorda yol, makinenin kendi servis kitabından doğrulanır.

3208 satırları kamyon motoru servis kitabından, 3304 satırları 130G kitabından. Okuduğumuz bölümler alçak basınç hatlarının hortum mu boru mu olduğunu yazmıyor.

3208’de depo hatları motora, sağ arkadaki yakıt bağlantı bloğunda bağlanır: besleme hattının depo ve filtre uçları ile sabit tahliye hattının depo ve pompa gövdesi uçları oradadır.

Yüksek basınç boruları nereden nereye gider?

Her boru, pompa gövdesindeki bir pompa elemanından o silindirin enjektörüne gider. 130G kitabının cümlesi: “Motordaki her silindir için bir enjeksiyon pompası vardır.” Pompa yakıtı çok yüksek basınçla borudan enjektöre iter.

3208’de boru enjektöre doğrudan bağlanmaz. Enjektör külbütör kapağının altındadır; boru da enjektör de kafadaki bir adaptöre bağlanır. Servis kitabı takarken adaptöre ve enjektöre yeni O-ring koydurur. Adaptörlü geçişte kaçağın nasıl arandığı, başka bir Cat motoru örneğiyle, ayrı bir yazıdadır.

Borular birbirinin yerine geçmez: “Bir motorun her enjektör borusunun kendine özgü bir biçimi vardır ve belirli bir yere takılmalıdır.” 3208 kullanım kitabına göre geç seri bazı motorlarda boru külbütör düzeneğinin üstünden geçer, iç çapı daha büyüktür ve somunları çentiklidir; o motorlarda boru ile enjektör birlikte sökülür.

Dönüş hattı ne işe yarar?

Dönüş hattı yakıtın bir bölümünü sürekli depoya geri taşır; böylece hava atılır, sistem serin kalır. İki kitapta da bunu sabit tahliye valfi (constant bleed valve) yapar. 130G kitabına göre valf saatte yaklaşık 34 litre (9 galon) yakıtı ve havayı depoya döndürür: “Bu, yakıtın serin ve havasız kalmasına yardım eder.” 3208 kitabı da saatte yaklaşık 9 galon der: akış pompa gövdesindeki havayı alır; gövdedeki basınç 55 ± 20 kPa’ya (8 ± 3 psi) varana kadar bir çek valf onu kısar.

Boru sökülüp takılırken kitap ne ister?

3208 servis kitabının sırası şöyle:

1. Boruları işaretleyin. Sökülen her boruya işaret ya da etiket konur; boru çıktığı yere döner.
2. Somunları iki uçtan gevşetin. Braketin cıvatası sökülür; somunlar silindir kapağında ve enjeksiyon pompasında gevşetilir.
3. Açık kalan her ağzı kapatın. Kapak ya da tapa, boruya pislik girmesin diye takılır.
4. Somunları torklayın. Söküp takma bölümündeki değer 40 ± 7 Nm (30 ± 5 lb ft).
5. Kelepçe ve damperleri eski yerine takın. Braket cıvatası en son gelir.

Aynı kitabın test ve ayar bölümü torku 42 ± 7 Nm (31 ± 5 lb ft) diye yazar; teknik veriler bölümü ve kullanım kitabı 40 ± 7 Nm verir. Gerekçe de orada: gevşek somun kaçırır; “Somun fazla sıkılırsa borunun iç çapı küçülür ve borudaki yakıt akışını kısar.” Bu değerler 3208 içindir; 3304 ve 3306’da motorun kendi servis kitabındaki tork geçerlidir.

Hava hangi sırayla alınır?

Okuduğumuz kitaplarda sıra pompa gövdesindeki hava alma valfiyle başlar; borulara ancak motor düzelmezse geçilir. 3304/3306 kılavuzunda gaz kumandası kapalı konuma alınır, valf açılır, el pompası yakıt kesintisiz ve kabarcıksız gelene kadar çalıştırılır; valf kapatılır, pompa kilitlenir, motor çalıştırılır. Tekleme ya da duman sürerse:

“Motor çalışırken yakıt borularını silindir kapağındaki uçtan birer birer gevşetin ve yakıt kabarcıksız gelene kadar akmasına izin verin.”

Caterpillar, 3304/3306 endüstriyel motorlar kullanım ve bakım kılavuzu

3208 kullanım kitabı somunları silindir kapağında gevşettirip yakıt kabarcıksız gelene kadar marş yaptırır; servis kitabının test bölümü buna yarım tur ve rölanti konumunu ekler. Arıza arama bölümü ise motoru çalıştırır, sonra somunları birer birer gevşettirir. İki kullanım kitabı da yeni filtrenin takılmadan önce yakıtla doldurulmasını istemez. Öbür yakıt sistemlerinde hava alma ayrı bir yazıdadır.

Hangi sırayla ilerlemeli?

1. Motoru ve kitabı belirleyin. Doğru kitabı motorun seri ve arrangement numarası gösterir; bu numaraların yeri ayrı bir yazıdadır.
2. İşaretleyin, kapatın, bükmeyin.
3. Somunları kitaptaki torka sıkın, kelepçeleri eski yerine takın.
4. Havayı önce pompa gövdesinden alın, gerekiyorsa borulara geçin.