Cat 3406B ve 3406C’de enjektör borusu kafadan kaçırıyor: O-ring, iç boru, hava alma

Cat 3406B ve 3406C’de enjektör borusu enjektöre dışarıdan bağlanmaz. Enjektör külbütör kapağının altındadır: pompadan gelen boru kafadan geçen bir adaptörde biter, adaptörden enjektöre kısa bir iç boru gider. Kafanın kenarında görülen mazot bu yüzden her zaman dıştaki somundan gelmez. Önce kaçağın yeri bulunur; somun, O-ring ya da boru işi ondan sonra gelir.

Enjektör borusu kafadan nasıl geçer?

3406B ve 3406C’de enjektör borusu kafadan bir adaptörün içinden geçer. Caterpillar’ın 1983 tarihli bir patenti sebebini yazıyor:

“Enjektörleri külbütör kapağının içinde duran motorlarda, enjektörlere giden yüksek basınç boruları ya motorun bir duvarından ya da külbütör kapağından geçmek zorundadır.”

Caterpillar Tractor Co., US 4,384,557 sayılı patent, 24 Mayıs 1983

Patente göre geçişteki bağlantı parçasının iki işi vardır: motor yağını içeride tutmak ve mazotun yağa karışmasını önlemek. Firmanın 1984 tarihli bir başka patenti o güne kadarki olağan düzeni anlatır: dış boruyla iç boru arasında uzun bir adaptör, iki ucunda birer konik yuva ve somun. Geçiş yerinde böylece iki ayrı ek bulunur.

Sahada görülen de budur. Adept Ape kanalındaki teknisyenin 3406B üzerinde çektiği enjektör sökme videosunda dış boru “kafadan geçen bir adaptöre” gelir; adaptörle enjektör arasında kısa bir iç boru durur. Teknisyene göre iç borunun adaptöre giren ucunda bir O-ring vardır, öbür ucu yalnızca sıkıştırmayla oturur.

Kafadaki mazot nereden gelir, somun kaçağından nasıl ayrılır?

Kafanın kenarındaki mazot adaptördeki iki ekten birinden gelir; hangisi olduğu yerinde bakılarak anlaşılır. 1983 patentindeki adaptörde bir tahliye kanalı vardır: konik yüzeyden sızan mazot yağa gitmesin diye dışarı verilir. Patent, kendinden önceki tasarımlar için şunu yazıyor: “Bağlantı parçasının içindeki her kaçak tahliye kanalından atmosfere çıkar ve motorun yanından aşağı akar.”

Aynı patent bir yanılgıya da dikkat çekiyor: mazot dış borunun üzerinden aşağı yürüyebilir ve kaçak enjeksiyon pompasından geliyormuş gibi görünür. 3406B ve 3406C’deki adaptörde bu kanalın bulunup bulunmadığını açabildiğimiz belgeler yazmıyor; motorun parça kitabı gösterir.

Ayırmak için bölge yıkanır, kurulanır, motor çalıştırılır ve mazotun ilk belirdiği yere bakılır. Mazot dış somunun dibinden geliyorsa kaçıran, dış borunun konik oturma yüzeyidir; o bağlantının muayenesi ayrı bir yazıdadır. Somun kuru, adaptörün gövdesi ıslaksa sıra kapağın altındadır. Bu adım bizim çıkarımımızdır; patent, tahliye noktasında mazot görülünce külbütör kapağını söktürür.

O-ring değişince kaçak biter mi?

Kaçak konik yüzeydeyse O-ring’i değiştirmek onu durdurmaz. Patentteki bağlantıda basıncı konik uç tutar: somun sıkılınca uç yuvaya dayanır ve sızdırmazlık orada kurulur. O-ring ikinci hattır; konikten sızan mazotun somunun çevresinden kaçmasını önler. İçerideki uçta bu, mazotun yağa değil tahliye kanalına gitmesi demektir.

Patente göre kaçak, bağlantıdaki somunlar sıkılarak ya da ilgili boru değiştirilerek giderilir. Sıkmanın sınırı motorun servis kitabındaki torktur. Videodaki teknisyen O-ring’i iç boru her söküldüğünde yeniliyor; boruyu, hasarlı ya da eğilmiş değilse, geri takıyor. Sağlam borunun geri takılmasının sınırları ayrı bir yazıdadır.

Kaçak yağa karışır mı?

Kapağın altındaki bağlantı kaçırırsa mazot motor yağına karışabilir ve bu dışarıdan görünmez. Bir iş makinesi forumunda, 3306 motorunda yağa mazot karışan bir makine sahibine kıdemli bir üye şunu hatırlatıyor: bağlantılar kapağın altına gömülüyse, açıkta duran enjektörde hemen görülecek kaçak o kadar kolay görülmez. O makine sahibinin motorunda ise enjektörlerin kapağın altında olmadığı anlaşıldı.

Adept Ape’in yağda mazot arayan videosu bir yöntem gösteriyor: yakıt filtresine floresan boya konur, motor kısa süre çalıştırılır, kapak sökülür ve morötesi lambayla bakılır. Teknisyene göre eski mekanik motorlarda mazot yağa enjektörlerden, enjektöre giden borulardan ya da yüksek basınç pompasından girer. Seviyesi yükselmiş, incelmiş yağ filtresiyle birlikte değişir; mazotla incelen yağ yataklara zarar verebilir.

Sahada iç boru hangi sırayla sökülüp takılıyor?

Caterpillar’ın 3406C kullanım ve bakım kitabı enjektör sökme işini servis kitabına bırakır. Aşağıdaki sıra, videodaki teknisyenin 3406B üzerinde gösterdiği sıradır; tork değerleri motorun servis kitabından alınır.

1. Kapakları açın. Yalnız ilgili silindirin külbütör kapağı yeter; motor freni gövdesi varsa o ve kapak tabanı da sökülür.
2. Önce adaptör ucundaki somunu gevşetin, sonra enjektördeki somunu. Pompadan gelen dış boruya dokunulmaz.
3. Boruda hasar ve eğrilik arayın. O-ring her seferinde yenilenir.
4. O-ring’li ucu önce yerleştirin. O-ring yağlanır, uç adaptöre itilir; iki somun da elle sonuna kadar çevrilir.
5. Önce enjektör somununu torklayın, sonra adaptör ucundaki somunu sıkın.

Kitaptan iki uyarı bu işin parçasıdır. Birincisi: “Boru somunları gevşetilirken ya da sıkılırken enjektörlerin üst kısmının dönmesine izin vermeyin.” İkincisi: “Yüksek basınç borularını bükmeyin, borulara vurmayın. Eğilmiş ya da hasarlı boru ve hortum takmayın.”

Değişimden sonra hava nasıl alınır?

Caterpillar’ın 3406C endüstriyel motor kitabı hava alma sırasını kuru kalmış sistem ve filtre değişimi için yazar. Sıra el pompasıyla başlar: kilidi açılır, direnç hissedilene kadar basılır; enjeksiyon pompasının gövdesinde hava alma valfi varsa açılır ve yakıt kabarcıksız gelene kadar pompalanır. Motor yine çalışmıyor ya da düzensiz dönüyorsa borulara geçilir:

1. Boru somunları külbütör kapağı tabanındaki uçtan gevşetilir. Kitabın ifadesi: “Bu somunları birer birer gevşetin.”
2. Yakıt borudan kesintisiz ve kabarcıksız gelene kadar el pompası çalıştırılır; el pompası yoksa marş yapılır.
3. Sıradaki somuna geçmeden önce açık olan sıkılır. Kitaptaki tork 40 ± 7 Nm’dir (30 ± 5 lb ft).

Bu değer 3406C kitabındandır; 3406B için açabildiğimiz bir Caterpillar belgesi yok, o motorda kendi servis kitabına bakılır. Öbür yakıt sistemlerinde hava alma ayrı bir yazıdadır.

Hangi sırayla ilerlemeli?

1. Kaynağı bulun. Yıkayın, kurulayın, çalıştırın; mazotun ilk çıktığı yere bakın.
2. Dış somun ıslaksa torku servis kitabındaki değerle bir kez kontrol edin. Geçmiyorsa konik yüzeye bakın.
3. Adaptör ıslaksa ya da yağ seviyesi yükseliyorsa kapağı açın, iç bağlantılara bakın, O-ring’i yenileyin.
4. Havasını alın, çalıştırın, aynı yerlere yeniden bakın. Yağa mazot karıştıysa yağı ve filtreyi değiştirin.