Traktörde enjektör geri dönüş hortumu kaçağı: hortum mu, pul mu, enjektör mü?

Traktörde enjektörlerin tepesinden geçen ince hat, enjektörün içinden sızan az miktardaki mazotu filtreye ve depoya geri taşır. Kaçırıyorsa önce hattın kendisine bakılır: sertleşmiş ya da yumuşamış lastik hortum, tutmayan kelepçe, rekor (banjo) cıvatasının pulu. Enjektörü iki işaret gösterir: gövdesinden sızan mazot ya da dönüşe gelen mazotun artması.

Geri dönüş hattı ne işe yarar, nereden nereye gider?

Geri dönüş hattı, enjektörün içinden sızan mazotu depoya geri götüren alçak basınçlı hattır; İngilizce servis kitaplarında “leak-off” diye geçer. Sızıntının kendisi arıza değildir. Massey Ferguson’un MF 65 servis kitabı sebebini yazar:

“Meme iğnesinin ve gövdesinin yağlanması için çok az miktarda geri sızıntı gereklidir.”

Massey Ferguson, MF 65 traktör servis kitabı, Perkins A4.203 motor bölümü

Aynı kitaptaki parça adlarına göre hat, MF 65’te enjektörleri birbirine bağlar ve bir T parçasına gelir. T’nin bir kolu ikinci yakıt filtresine, öbürü deponun arkasındaki hazneye gider; hazne ana depoya bağlıdır. Ford 2000, 3000, 4000 ve 5000’in kullanıcı kitabında her enjektöre banjo uçla bağlanan bir dönüş borusu ve onu depoya bağlayan ikinci bir boru vardır.

TractorByNet forumunda bir mazot pompası ustası sahadaki iki düzeni şöyle ayırıyor: ya enjektörden enjektöre giden çelik boru ve ucunda lastik hortum vardır, ya da her enjektörde iki nipelli bir bağlantı ve aralarında lastik hortumlar.

Geri dönüş hattı neden mazot kaçırır?

Geri dönüş hattında kaçak iki yerde aranır: lastik hortumun ucunda ve banjo bağlantının pulunda. Perkins, yakıt sistemi hortumlarının ve kelepçelerinin “sık sık arıza noktası” olduğunu, kaçağa çoğu zaman çatlamanın, yumuşamanın ya da gevşek kelepçenin yol açtığını yazar. Kubota’nın B2301 ve B2601 atölye kitabına göre de yakıt hatları “aşınmaya ve yaşlanmaya açıktır”.

Forumdaki usta da lastik dönüş hortumlarının zamanla sertleşip çatladığını ve bunun “çok yaygın” olduğunu söyler. Başlığı açan John Deere 4100 sahibi, 20 yıldır kullandığı traktörde tersini buldu: hortumlar yumuşamıştı, kelepçeye basmadan nipelden çıkıyordu. Başka bir başlıkta depoya dönüş hattındaki sekiz yıllık hortum ve tel kelepçeler anlatılır: kelepçelerin hortumu boruda tutacak kuvveti yoktu.

Banjo bağlantıda sızdırmazlığı uç parçasının iki yanındaki pullar sağlar; forumdaki ustanın ikinci şüphelisi dönüş borusunun altındaki gevşek puldur. MF 65’te dönüş hattını ilk tip ikinci filtreye bağlayan cıvata, filtre elemanı her değiştiğinde sökülür. Kitap bunu kaçak sebebi diye yazmıyor; her bakımda açılan bir bağlantı olduğu için bakılacak yerlere ekliyoruz.

Kaçak neye yol açar?

Geri dönüş hattı kaçağının ilk sonucu mazot kokusu ve motorun üstündeki ıslaklıktır. Aynı traktör sahibi kaçağı kar kürerken aldığı kokuyla fark etti; ikinci enjektör ıslaktı, birkaç gün sonra kaçak büyümüştü.

Aynı yol hava da taşır: MF 65’te depodaki hazne, ikinci filtrenin ayırdığı havayı depoya döndürür. Kaçıran dönüş hattının içeri hava alması ve bekleyen motorun zor çalışması mazot borusunda hava yazısının konusudur.

Kaçak hattan mı geliyor, enjektörden mi?

Hat kaçağını enjektör kaçağından ayırmanın yolu, bölgeyi temizleyip ıslaklığın nerede başladığına bakmaktır. Forumdaki traktör sahibi enjektörlerin çevresini çözücüyle yıkadı, motoru yaklaşık on beş dakika çalıştırdı; kaçak, lastik hortumun takıldığı nipelde belirdi. Ustanın cevabı da buydu: enjektörü sökmeye, dağıtmaya gerek yok.

İlk iki satır forum anlatımına ve Ford kitabına, son üçü MF 65 kitabına dayanır.

Dönüşe gelen mazotun miktarı ayrı bir işarettir. MF 65 kitabı, dönüş bağlantısına fazla mazot gelmesini enjektör arızası sayar: meme iğnesi ile gövdesinin alıştırma yüzeyleri aşınmıştır ya da basınç yüzeylerinde iç kaçak vardır. Ölçüm motorun üstünde değil test cihazında yapılır: basınç 2200 psi’den 1470 psi’ye (yaklaşık 152 bardan 101 bara) altı saniyeden kısa sürede düşmemelidir. Değer o motorun C.A.V. enjektörü içindir.

Değişimde nelere dikkat edilir?

1. Temizleyin, açık uçları kapatın. Ford kitabı enjektörlerin çevresini temizletir, boru uçlarını ve dönüş deliklerini kapattırır; bunu kirin girmemesi için “son derece önemli” sayar.
2. Banjo bağlantıya yeni pul, az tork. Ford her banjo ucunun üstüne ve altına birer yeni pul ister; pulun malzemesi banjo cıvatası yazısındadır. MF 65 kitabı banjo tipi dönüş cıvataları için 5–7 ft-lb (yaklaşık 7–9,5 Nm) verir; değer yalnız o motor içindir. Perkins’in kuralı: kaçağı durdurmak için bağlantıyı fazla sıkmayın.
3. Lastik hortumu kelepçesiyle değiştirin. Bu düzen için açabildiğimiz tek üretici talimatı bir traktörün değil, Thermo King’in SG 3000e jeneratör setinin: eski kelepçeler, uç kapağı ve hortumlar birlikte atılır, uzun hortum olabildiğince düz döşenir.
4. Ölçüyü eski hortumdan alın. Forumdaki ustaya göre bu hortumlar metriktir (o traktörlerde 6 ya da 7 mm); parçacıya eski hortumla gidilir. İkinci başlığı açan traktör sahibi dizele uygun hortum aldı.
5. Boruları eğmeyin, depoya giden ucu sıkın. MF 65 kitabı, enjektör sökülürken yakıt borularının eğilmemesini büyük harfle yazar. Ford, dönüş borusunu depoya bağlayan rekorların sıkı olduğuna baktırır.
6. Havayı alın. Kubota’ya göre yakıt hattı söküldüyse hava alınır; traktörde sırası hava alma yazısındadır. MF 65 kitabı ardından motoru çalıştırıp kaçak aratır.

Usta hangi sırayla bakmalı?

1. Yıkayın, çalıştırın. Motor dururken bölgeyi temizleyin; kısa süre çalıştırıp ilk ıslanan yeri bulun.
2. Hortum, kelepçe, banjo pulu. Kubota B2301 ve B2601’de yakıt hattı her 100 saatte kontrol edilir.
3. Depoya ve filtreye giden uçlar. Rekorları ve uçtaki lastik hortumu yoklayın.
4. Hat kuruysa enjektör. Gövde ile meme arasına ve yuvadan gaz kaçağına bakın.
5. Dönüşe fazla mazot geliyorsa. Enjektör test cihazına gider; ölçüt motorun servis kitabındadır.