Kabin kaldırma yağı: hangi yağ konur, neden bulanır?

Kabin (kupa) kaldırma pompasına, aracın üreticisinin o pompa için yazdığı hidrolik yağ konur; bütün kamyonlara uyan tek bir “kabin kaldırma yağı” yoktur. Volvo’nun sürücü el kitabı “Hidrolik yağı BLV” der, sistem üreticisi Power-Packer ISO 15 aşınma önleyici hidrolik yağ önerir, itfaiye aracı üreticisi Spartan kendi pompasına Dexron 3 ATF koydurur. Süt rengine dönmüş yağda ise büyük olasılıkla su vardır.

Kabin kaldırma pompasına hangi yağ konur?

Aracın üreticisinin o pompa için belirlediği yağ. Diesel Technic’in atölye videosu da aynı yeri gösterir: yeni yağ, araç üreticisinin öngördüğü yağ olmalıdır. Üç belge yan yana konunca sebebi görülüyor.

Her satır yalnız o belgenin anlattığı aracı ya da sistemi bağlar. Power-Packer’ın kılavuzu Amerikan baskısıdır; sıcaklık Fahrenheit’tır.

BLV, Volvo’nun el kitabında yağın adı olarak geçer; kabin devirme bölümü ayrıca viskozite ya da şartname numarası vermez. Power-Packer’ın kılavuzunda ise iki ifade var: şartname bölümü çoğu uygulama için ISO 15 yağı önerir, kullanım bölümü MIL-H-5606 şartnamesine uygun ya da eşdeğeri yağ ister ve gerekçesini yazar:

“Bu, sabit viskoziteli bir yağdır ve sistemin tutarlı çalışması için gereklidir.”

Power-Packer, hidrolik kabin kaldırma sistemi montaj ve servis kılavuzu, Ocak 2017

ATF ya da fren hidroliği konur mu?

Belgeye göre değişir. Power-Packer’ın kılavuzu açık: “Otomatik şanzıman yağı ya da fren hidroliği kullanmayın.” Spartan’ın 13 Kasım 2024 tarihli bülteni ise kendi şasisi için ATF yazar: “Kabin kaldırma pompasının haznesine gerektiği kadar Dexron 3 ATF ekleyin.” İkisi de kendi sistemi için geçerlidir; biri öbürünün aracına taşınmaz.

Volvo FH üzerine yazılmış bir kullanıcı bakım günlüğünün yorumlarında aynı ayrılık tek sayfada duruyor: günlüğün sahibi ATF koymuş, bir yorumcu yeni araçlarda ATF yerine BLV kullanıldığını söylüyor, bir başkası 32 numara hidrolik yağ koyduğunu yazıyor. Volvo’nun güncel el kitabında bunlardan yalnız BLV geçiyor.

Haznede ne olduğunu bilmiyorsanız üstüne başka tür yağ eklemeyin. Volvo, aynı el kitabının üstyapı hidroliği bölümünde, sistem temizlenmeden farklı tip hidrolik yağların karıştırılmamasını ister.

Yanlış yağ ne yapar?

İlk etkisi viskozitededir. Power-Packer soğukta çalışmanın yavaşladığını yazar; ISO 15 yağların kendi sistemlerinde −20 °F’a kadar iyi çalıştığını belirtir, sürekli bunun altında çalışan araçlara MIL-PRF-5606H’ye uygun yağ önerir.

İkinci etkisi karışımdadır. Machinery Lubrication dergisindeki bir makaleye göre uyumsuz yağların karışması yağı bulanık ya da süt rengi gösterebilir; bulanıklığın sebebi çoğu zaman tortu ve çamura da yol açar, bunlar parçaların hareketini ve yağın akışını engeller.

Yağ neden bulanır, süt rengine döner?

Çoğunlukla sudan. Diesel Technic’in videosunda iki usta bir kamyonun pompasını değiştirirken eski yağı boşaltır ve gördüğünü söyler:

“Bu hidrolik yağ süt gibi; bu, yağda fazla su kaldığı anlamına gelir. Kışın donabilir, bu da hidrolik devredeki parçaların bozulmasına yol açabilir.”

Diesel Technic, “PS Tip” atölye videosu, 18 Mayıs 2017

Machinery Lubrication’daki makale genel kuralı verir: az su yağa karamel rengi verir, daha fazlası süt rengi; o noktada laboratuvara gerek kalmaz, “düzeltici işlem hemen gerekir”. Küçük bir el pompası haznesinde bu, yağı boşaltıp yenisini koymaktır; dergi böyle söylemiyor, bu bizim çıkarımımız.

Tek sebep su değildir: aynı makale havayı da bulanıklık sebebi sayar. Kabin kaldırma devresinde hava, hava alma tarifinde karşımıza çıkar: Power-Packer gevşetilen rekordan “dolu yağ” gelene kadar pompalatır. Kabarcıklı gelen yağın çaresi yağ değişimi değil, hava almadır; bu kılavuzun cümlesi değil, tarifinden çıkan sonuçtur.

Suyun hazneye hangi yoldan girdiğini bu kaynakların hiçbiri yazmıyor.

Yağ seviyesine kabin hangi konumdayken, nasıl bakılır?

Kabin inik, sürüş konumundayken. Volvo’nun el kitabı FH ve FM için sırayı şöyle verir:

1. Kontrol valfini “yukarı” konumuna alın, kabini yaklaşık 50 strokla 35–45 cm kaldırın.
2. Valfi “aşağı” konumuna alın, kabini sürüş konumuna kadar indirin.
3. Devrede kalan basıncı boşaltmak için valfi yeniden “yukarı” konumuna getirin; pompa kolunu en arka konuma alın.
4. Pompanın yanındaki kapağı çıkarın, haznenin dolum tapasını açın.
5. Dolum ağzından bakın: yağ pistonu örtmelidir. Eksikse tamamlayın, tapayı ve kapağı takın.

El kitabının notu: “Hidrolik sistemine kabin devrilmiş durumda asla yağ doldurmayın.” Power-Packer aynı yasağı koyar ve dolumu kabin inikken, yağ dolum ağzından gelene kadar yaptırır. Kılavuzun arıza tablosu fazla dolumu da sayar: havalandırmadan yağ atılıyorsa hazne fazla doldurulmuştur.

Konum da araca göre değişebilir: Spartan’ın bülteni, silindir değişiminin sonunda yağı kabin emniyet çubuğuna oturtulmuş, kalkık durumdayken ekletir. Aracınızın belgesi başka bir şey yazmıyorsa kabin inikken bakın ve doldurun.

Yağ ne zaman ve nasıl değişir?

Takvime göre değil. Volvo’nun el kitabı: “Yağ sadece onarımlarda değiştirilmelidir.” Süt rengine dönmüş yağ da devre açılarak boşaltılır. Diesel Technic’in videosundaki sıra şöyle:

1. Boşaltma. İki hidrolik hattı işaretleyin, gevşetip eski yağı bir kaba alın. Hortumların tanınması kabin kaldırma hortumu yazısında.
2. Bağlantılar. Rekorlardaki contalara bakın, bozuk olanı değiştirin. Hatları yer değiştirmeden geri takın.
3. Dolum. Pompayı araç üreticisinin yağıyla tamamen doldurun. Hava alma bitene kadar tapayı takmayın.
4. Hava alma. Kabini bir kez sonuna kadar öne devirin, geri pompalayın.
5. Son kontrol. Yağa yeniden bakın, kapağı takın. Videoya göre bu kapakta, sistemi olası aşırı basınçtan koruyan bir tahliye valfi vardır.

Videoda hava alma tek cümledir; araca göre değişen tam sıra kabin pompasının havasını alma yazısında. Yağ değiştiği halde kabin kalkmıyorsa kabin kalkmıyor, inmiyor yazısındaki sıraya geçin.