Enjektör borusu, hidrolik hortum ve kabin kaldırma parçalarının GTİP (HS) kodu nasıl bulunur?

Enjektör borusunun, hidrolik hortumun ve kabin kaldırma parçalarının GTİP kodunu parçanın takıldığı araç değil, tarife cetvelinin pozisyon metinleri ile bölüm notları belirler. Motor için biçimlendirilmiş yakıt borusu 8409’a, düz çelik boru 73. fasla, kauçuk hortum 4009’a, plastik hortum 3917’ye, kabin kaldırma silindiri 8412’ye, pompası 8413’e girer. Kodlar yayımlanmış gümrük kararlarından alındı.

HS kodu ile GTİP arasındaki fark ne?

HS kodu altı hanedir ve ülkeler arasında ortaktır; GTİP, Türkiye’nin buna eklediği hanelerle 12 haneli koddur. Ticaret Bakanlığı’na göre ilk 6 rakam Armonize Sistem kodunu, 7-8’inci rakamlar AB’nin Kombine Nomanklatür kodunu, 9-10’uncu rakamlar farklı vergi uygulamaları için açılan pozisyonları, 11-12’nci rakamlar istatistik kodunu gösterir.

AB’de 2658/87 sayılı Tüzük’e göre Kombine Nomanklatür kodu sekiz hanelidir; TARIC 9 ve 10’uncu haneleri ekler. ABD tarife cetvelinde 8 haneli alt pozisyona 2 haneli istatistik eki eklenir. Bakanlığın hatırlatması: başka ülkenin faturasındaki kod Türkiye’de bağlayıcı değildir, yalnız yol gösterir.

Enjektör borusu motor aksamı mı, çelik boru mu?

Motor için çizime göre biçimlendirilmiş boru motor aksamıdır; düz ve bağlantısız boru çelik borudur. Dayanak XVI. Bölüm 2 (b) notudur: kendi pozisyonu olmayan aksam, “yalnızca ya da esas olarak belirli bir tür makinede” kullanılmaya uygunsa o makinenin aksam pozisyonunda sınıflandırılır. Motorlarınki 8409’dur.

Alman gümrüğü dizel motorun common rail’ini bu notla 8409’a koydu. Birleşik Krallık gümrüğü de benzinli motorda yüksek basınç pompasından enjektörlere giden 666 mm boyunda, 8 mm dış çaplı paslanmaz yakıt borusunu aynı pozisyonda sınıflandırdı.

Aynı çapta düz boru başka yere gider. Alman gümrüğünün 2020 tarihli, süresi dolmuş kararındaki (DEBTI13410/20-1) eşya 648 mm boyunda, 8 mm çapında, uçları pahlı dikişsiz paslanmaz borudur. Karar borunun enjeksiyon borusuna işleneceğini yazar, yine de onu malzemesine göre 7304’te sınıflandırır. Türkiye’de yakıt sistemine gelen bağlantısız paslanmaz boru da 73. fasılda kaldı.

Dizel enjektör borusunun kendisi için geçerli karar bulamadık. Fransız gümrüğü 2018’de dizel motorun iki somunlu, bükümlü yüksek basınç borusunu 8409910090 koduna koydu; karar (FRBTIFR-BTI-2018-01372) sonradan “yanlış sınıflandırma” gerekçesiyle geçersiz sayıldı. Veritabanı doğru kodu yazmıyor. Alt pozisyon metinlerinden çıkardığımız sonuç: 8409 91 00 kıvılcım ateşlemeli motorların aksamıdır; dizel motorunki 8409 99 00’da aranır. Common rail ve Alman gümrüğünün 8409990090 koduna koyduğu bükümlü soğutma suyu borusu (DEBTI52652/24-1) oradadır.

Hidrolik hortumun kodunu ne belirler?

Hortumun malzemesi pozisyonu, takviyesi ve uçları alt pozisyonu belirler. 4009, vulkanize kauçuk hortumları “bağlantı elemanlarıyla birlikte ya da onlarsız” kapsar; alt ayrımlar takviyenin metal mi dokuma mı olduğuna ve uçların takılı olup olmadığına göre açılır. Plastik hortumda benzer ayrımı 3917 yapar. Kauçuk ile PTFE hortumun farkını ayrı bir yazıda anlattık.

Hortum metal boruyla tek bir hat olmuşsa sonuç değişebilir. Alman gümrüğü, metal boru parçaları ile kauçuk hortumlardan oluşan, araca özgü bükülmüş hidrolik direksiyon basınç hattını taşıt aksamı saydı; verdiği kod 8708999790. Kararın tarifinde şu yazar:

“… kauçuk hortumlar (esas niteliği vermiyor, bu yüzden 4009 pozisyonunda sınıflandırılmaz) …”

Hauptzollamt Hannover, DEBTI27410/25-1 sayılı bağlayıcı tarife bilgisi, 26 Ocak 2026

Kabin kaldırma silindiri ve pompası taşıt aksamı sayılır mı?

Sayılmaz; silindir 8412’de, pompa 8413’te kalır. XVII. Bölüm 2 (e) notu, 8401 ile 8479 arasındaki pozisyonların makine ve cihazlarını, taşıta ait oldukları anlaşılsa bile “aksam” ve “aksam ve aksesuar” deyimlerinin dışında tutar. Alman gümrüğü kamyon kabinini deviren silindiri ve kabin kaldırma pompasını bu iki pozisyonda sınıflandırdı.

ABD Gümrüğü 24 Mart 2016 tarihli H195876 sayılı kararıyla, debriyaj ana ve alt silindirlerini taşıt aksamı sayan 1996 tarihli iki kararını geri aldı: ana silindir 8413.50.00, alt silindir 8412.21.00. Gerekçe aynı nottur: silindirler 8413 ve 8412’de sınıflandırılabildiği için 8708’e giremez.

Kaynak: AB’nin EBTI veritabanı ve Ticaret Bakanlığı’nın BTB sorgulama ekranı. Kodlar veritabanlarındaki gibi bitişik yazıldı. Tarih AB kararlarında veriliş, Türkiye kararlarında geçerlilik başlangıcıdır.

Rakor ve bağlantı parçaları nereye girer?

Rakor, hangi makineye takılırsa takılsın kendi pozisyonunda, 7307’de kalır. XV. Bölüm 2 numaralı notu 7307’deki eşyayı “genel kullanım amaçlı aksam” sayar; XVI. ve XVII. Bölüm notları bunları makine ve taşıt aksamının dışında bırakır. Çek gümrüğü, turboya yağ getiren boru takımının banjo ucunda bu notu gerekçe gösterdi, başvuranın önerdiği motor aksamı kodunu reddetti. Diş ve havşa tiplerini rakor yazısında anlattık.

Kodu kim belirler, bağlayıcı bilgi nereden istenir?

Kodu gümrük idaresi belirler; bağlayıcı sonuç yazılı kararla alınır. Türkiye’de bu karar Bağlayıcı Tarife Bilgisi’dir (BTB). Ticaret Bakanlığı’na göre başvuru İstanbul, Orta Anadolu, Ege, Uludağ, Orta Akdeniz ve Doğu Marmara bölge müdürlüklerine ya da elektronik olarak yapılır; BTB ücretsizdir ve veriliş tarihinden itibaren 6 yıl geçerlidir.

AB’de karşılığı BTI’dir: üye ülke gümrüğü verir, genel olarak 3 yıl geçerlidir, başvuru AB Gümrük Tüccar Portalı’ndan ya da ülkesine göre ulusal portaldan yapılır. ABD Gümrüğü kararlarını CROSS veritabanında yayımlar. Bizim önerimiz: başvuruda eşyayı yukarıdaki kararların tarif ettiği başlıklarla anlatın.

1. Malzeme. Çeliğin cinsi; kauçuk mu plastik mi; takviye metal mi dokuma mı.
2. Ölçü ve biçim. Çap, et kalınlığı, boy; düz mü, çizime göre bükülmüş mü.
3. Uçlar. Somun, rakor ya da bağlantı elemanı takılı mı.
4. Kullanım yeri. Hangi motora ya da araca özgü olduğu; çizim, fotoğraf ya da numune.

Menşe ve dolaşım belgesini Türkiye’den tedarik yazısında anlattık.

Bu yazı gümrük tavsiyesi değildir. Eşyanın kodunu gümrük idaresi belirler; bağlayıcı sonuç için bağlayıcı tarife bilgisi alınır. Tarife her yıl güncellenir; buradaki kodlar kaynak listesindeki tarihler itibarıyladır.